Zwyczaje i tradycje – 1 i 2 listopada

Share

1 listopada 2014, foto: RSUroczystości Wszystkich Świętych i Dzień Zaduszny zostały wprowadzone do liturgii Kościoła powszechnego w średniowieczu (IX-XI w.). Dzień 1 listopada poświęcony jest znanym i anonimowym świętym, którzy przebywają już w chwale zbawionych. W dniu 2 listopada, czyli w tzw. Dniu Zadusznym Kościół obchodzi Wspomnienie Wszystkich Wiernych Zmarłych. Współcześnie, dni pamięci o zmarłych obchodzimy raz w roku. Na kilka dni przed 1 listopada, ludzie porządkują groby swoich bliskich, zdobią je kwiatami, zielonymi gałęziami.

1 listopada 2014, foto: RS
Cmentarz w Wiązownie, 1.11.2014, foto: RS

Dawniej sprzątano również domy. Wierzono, że dusze ludzi, którzy odeszli, przebywają w tych dniach wśród żywych. Zostawiano więc na noc uchylone furtki, drzwi. W XIX w. w przeddzień Dnia Zadusznego pieczono pierogi, chleby, gotowano bób, kasze i stawiano wraz z wódką na stole jako poczęstunek dla dusz zmarłych. Tego dnia zakazane było szycie, przędzenie, prasowanie, rąbanie drewna czy wylewanie brudnej wody przez próg. Wierzono, że w noc zaduszkową dusze zbawionych zbierają się o północy w kościele, gdzie duch zmarłego księdza odprawia dla nich mszę, mając do pomocy duchy organisty i kościelnego.

Ognie na grobach symbolizują pamięć o tych, którzy odeszli. Dawniej rozniecano ogień na polach oraz na rozstajach dróg. Ogień potrzebny był zarówno umarłym jak i żywym. Zmarłych oczyszczał i ogrzewał, żyjących miał zabezpieczać przed złymi i złośliwymi duchami. Ogień na grobach zaczęto palić na przełomie XVI i XVII wieku.

1 listopada 2014, foto: RS
Cmentarz w Wiązownie, 1.11.2014, foto: RS

1 listopada, który jest w Polsce dniem wolnym od pracy, wielu ludzi przychodzi na cmentarze, aby zapalić znicze i pomodlić się. Zwyczaj odwiedzania grobów i zapalania zniczy w tym dniu jest praktykowany także przez osoby bezwyznaniowe i jest wyrazem pamięci oraz oddania czci i szacunku zmarłym.

W czasach PRL 1 listopada był również dniem wolnym od pracy, ale oficjalnie starano się nadać mu charakter świecki i nazywano go dniem Wszystkich Zmarłych bądź Świętem Zmarłych.

1 listopada 2014, foto: RS
Cmentarz w Wiązownie, 1.11.2014, foto: RS

Uroczystość Wszystkich Świętych w Kościele katolickim ma charakter bardzo radosny. W tym dniu Kościół raduje się z faktu, iż bardzo wielu zmarłych dostąpiło już zbawienia i przebywa u Boga w niebie oraz przypomina nie tylko osoby oficjalnie uznane za święte i takimi ogłoszone, ale przede wszystkim wszystkich ludzi, których życie nacechowane było świętością. Uroczystość Wszystkich Świętych wywodzi się głównie z czci oddawanej męczennikom, którzy oddali swoje życie dla Chrystusa, a których nie wspomniano ani w martyrologiach miejscowych, ani w kanonie Mszy Świętej.

1 listopada 2014, foto: RS
Cmentarz w Wiązownie, 1.11.2014, foto: RS

W dniu Wszystkich Świętych po południu, po Nieszporach lub niezależnie od nich, na cmentarzu odprawia się procesję żałobną ze stacjami. Od południa Dnia Wszystkich Świętych i przez cały Dzień Zaduszny w kościołach i kaplicach publicznych można uzyskać odpust zupełny. Wierni składają ofiary na tzw. wypominki, wypisując imiona zmarłych na kartkach, prosząc, by cały Kościół modlił się za nich.Po uroczystości Wszystkich Świętych, Kościół obchodzi Wspomnienie Wszystkich Wiernych Zmarłych, czyli Dzień Zaduszny. W rozumieniu Kościoła katolickiego Dzień Zaduszny nie jest „Świętem Zmarłych”, ale jego obchody po części wynikają ze zwyczajów pogańskich.

Cmentarz w Wiązownie, Kwatera żołnierzy poległych w czasie II wojny światowej, 1.11.2014, foto: RS
Cmentarz w Wiązownie, Kwatera żołnierzy poległych w czasie II wojny światowej, 1.11.2014, foto: RS

foto: R.Szczęsny
Opracowanie: J. Filimonow
na podstawie:
PW/Encyklopedia tradycji polskich

[spider_facebook id=”2″]

Share