Radiówek

Share

Data publikacji 26.07.2015

Radiówek na mapie, fragment mapy UG WiązownaRadiówek – osiedle mieszkaniowe przy szosie lubelskiej w gminie Wiązowna, graniczące z Emowem i Wiązowną
Liczba mieszkańców: 239
(stan na 29.06.2015, dane UG Wiązowna)

Zarząd osiedla kadencja 2015-2019
Przewodnicząca – Małgorzata Plejznerowska
Członkowie – Anna Czubarowicz, Magdalena Łukomska, Krzysztof Goyski i Konrad Żuławnik

Osiedle Radiówek zajmuje powierzchnię ok. 14 ha i jest położone w bezpośrednim sąsiedztwie Mazowieckiego Parku Krajobrazowego i doliny rzek Świder. Zostało wybudowane w latach 1948-1950 ubiegłego stulecia i miało służyć jako zaplecze mieszkaniowe dla pracowników pobliskiej radiostacji. Osiedlali się tu jednak także pracownicy ministerstwa łączności, lekarze dojeżdżający do pracy w Warszawie czy pracownicy Instytutu Badań Jądrowych w Świerku. Nazwa „Radiówek” jest związana z pobliską radiostacją. Wymyślił ją Jerzy Jędrzejczak, wieloletni mieszkaniec osiedla.

Radiówek, 2015, foto: BF
Radiówek, 2015, foto: BF

Osiedle zostało wybudowane jako (..) zespół dwóch domów sześcio-rodzinnych i dwudziestu dwóch bliźniaków, uzupełniony o tzw. Dom Społeczny, który łączył w sobie funkcje kulturalne, oświatowe i usługowe. (..).* Mieściła się tu szkoła, przedszkole, przychodnia zdrowia, biblioteka, kino czy sklep spożywczy. Osiedle było ogrodzone ale nie miało zamkniętej i pilnowanej przez strażników bramy. W taki sposób była chroniona jedynie radiostacja, ale prowadził do niej inny wjazd.

Radiówek, 2015, foto: BF
Radiówek, 2015, foto: BF

Przedszkole w Radiówku powstało w 1953 i funkcjonowało do 1999 roku, kiedy zostało przeniesione do Pęclina. Szkoła w Radiówku została otwarta w 1955 roku. Była szkołą bazową dla Państwowego Domu Dziecka w Gródku. Uczęszczały do niej dzieci także z Żanęcina. Po uprzednim rozwiązaniu Domu Dziecka, szkołę zlikwidowano w 1973 roku.

Dom Społeczny w Radiówku

Na przełomie lat 60-tych i 70-tych (..) wewnątrz Osiedla wydzielono cztery działki z przeznaczeniem dla gminnych nauczycieli. Z czasem powstały na nich jeszcze cztery prywatne domy, niezwiązane stylem z resztą zabudowań.(..)*

Jak na tamte czasy osiedle było bardzo nowoczesne i zadbane. Wszystkie domy miały bieżącą wodę z wodociągu i były podłączone do osiedlowej sieci kanalizacyjnej z własną oczyszczalnią ścieków. Osiedle nie było podłączone do sieci gazowej.

Radiówek, foto: Andrzej ŁaszczukWszystko się zmieniło z biegiem lat, kiedy to (..) Osiedle stało się niechcianym dzieckiem Stacji Radiowych i Telewizyjnych, a potem Telekomunikacji Polskiej S.A. Zaprzestano inwestowania w budynki i infrastrukturę. Niektóre z osiedlowych domów nieremontowane popadały w stopniową ruinę, te, o które dbali ich najemcy były w znacznie lepszym stanie.(..) W 1996 roku Radiówek został przekazany przez Telekomunikację Polską S.A. władzom Gminy Wiązowna. Gmina dokonała podziału terenów osiedlowych na poszczególne działki wraz z domami. W 1998 roku odsprzedała je ich dotychczasowym najemcom. Część wydzielonych działek wraz z Domem Społecznym, drogą i oczyszczalnią ścieków pozostały własnością Gminy (..)* Po 1996 roku osiedle ulegało stopniowej degradacji. (..) Pieniądze uzyskane ze sprzedaży domów i działek zostały przekazane na cele ogólnogminne i nawet niewielkiej ich części nie przeznaczono na remont osiedlowej infrastruktury. (..) Tylko dzięki zgodnemu protestowi mieszkańców nie sprzedano wewnętrznego lasu na działki budowlane.(..)* Niszczała droga osiedlowa, zaczęła szwankować osiedlowa oczyszczalnia ścieków. Osiedlową oczyszczalnię wyłączono z czasem z pracy. Służyła już tylko jako zlewnia ścieków, które były wywożone z Radiówka wozami asenizacyjnymi

W 1999 roku po przeniesieniu przedszkola do Pęclina, Dom Społeczny mimo sprzeciwu mieszkańców został sprzedany Telewizji Polsat. Zaczął popadać w ruinę, dewastowany przez okolicznych chuliganów i wandali.

Dom Społeczny w Radiówku, foto: RS
Dom Społeczny w Radiówku, foto: RS

Dzięki staraniom i determinacji sporej grupy ludzi dobrej woli udało się zainteresować sprawą Panią Małgorzatę Żak, prezesa Fundacji Polsat i mieszkanki Duchnowa. Postanowiła odkupić budynek od Telewizji Polsat, wyremontować i przeznaczyć na cele społeczne, przekazując go w użytkowanie gminie. Remont odbył się w 2009 roku a uroczyste otwarcie 21 kwietnia 2010 roku.  (Fotorelacja z otwarcia DS w Radiówku )

Radiówek, 2015, foto: BF
Radiówek, 2015, foto: BF

W Domu Społecznym znalazły wsparcie rodziny dysfunkcyjne, dotknięte problemem alkoholizmu i przemocy w rodzinie, osoby starsze i zagrożone wykluczeniem społecznym. Mieści się tu Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, Środowiskowy Dom Samopomocy oraz odbywają się warsztaty terapii zajęciowej (WTZ) organizowane przez Stowarzyszenie „Jesteśmy!”

W 2003 roku mieszkańcy Radiówka zawiązali Stowarzyszenie Przyjaciół Radiówka, które posiada aktywną stronę internetową i wydaje własną gazetę „Głos Radiówka” 

W listopadzie 2008 wybudowano nową pętlę autobusową w Radiówku. A od 1 marca 2009 autobus linii 722 z Warszawy dojeżdża przez Wiązownę do Radiówka.

Radiówek, 2015, foto: BF
Pętla autobusowa w Radiówku, 2015, foto: BF

W lipcu 2010 roku Gmina uzyskała dofinansowanie z UE na m.in. na pokrycie drogi w Radiówku kostką brukową i budowę chodników.

Budowa drogi na osiedlu Radiówek (foto: UG Wiązowna)

11.02.2012 nastąpiło uroczyste otwarcie odnowionej świetlicy osiedlowej w Radiówku.

W lipcu 2015 roku Osiedle Radiówek zostało podłączone do gminnej sieci kanalizacyjnej.

Ciekawostki dotyczące osiedla oraz pobliskiej radiostacji

  • Całe osiedle zostało zaprojektowane prawdopodobnie już w latach 30-tych ubiegłego stulecia. Wówczas zakupiono teren pod budowę radiostacji i rozpoczęto projektowanie jej obiektów. Inwestorem było przedsiębiorstwo państwowe „Polska Poczta, Telegraf i Telefon”, które zakupiło ziemię folwarku Gródek-Mienia od Antoniego Skibińskiego.
  • Obiekty naziemne radiostacji krótkofalowej były budowane w latach 1938-1939 przez firmę A.Szretera w Warszawie. Sprzęt zamówiono w Szwecji**, ale obiekty nie zostały wyposażone i przed wojną radiostacja nie funkcjonowała.
  • Swoją architekturą zabudowania naziemne radiostacji przypominają gmachy Politechniki Warszawskiej usytuowane przy ulicy Chałubińskiego.*
  • Pod koniec okupacji, w latach 1944-1945 w budynku radiostacji mieścił się punkt sanitarny oraz szpital polowy żołnierzy I Armii WP, (wcześniej dla żołnierzy Wermachtu)
  • W czasach „zimnej wojny”, ok. 1951 roku, radiostację rozbudowano o obiekty podziemne. Obiektów radiostacji pilnował Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego (KBW), a potem Jednostki Nadwiślańskie MSW. Radiostacja zajmowała się zagłuszaniem audycji „Głos Ameryki” i „Radia Wolna Europa”
  • Na nowym osiedlu, na początku lat 50-tych mieszkał dyrektor British Council, pisarz i historyk George Bidwell.
  • Ponieważ radiostacja była obiektem tajnym, nazwa Radiówek na mapach topograficznych i samochodowych pojawiła się dopiero pod koniec lat osiemdziesiątych.*
  • Obecnie teren radiostacji jest zamknięty i oficjalnie niedostępny dla zwiedzających. Poprzez zniszczone ogrodzenie, na własną odpowiedzialność wchodzą jednak tam ludzie, ciekawi budynków radiostacji, czy pozostałości po szybach wentylacyjnych.
Ogrodzenie terenu radiostacji w Radiówku, 2009, foto: RS
Ogrodzenie terenu radiostacji w Radiówku, 2009, foto: RS

W internecie można znaleźć liczne relacje fotograficzne obejmujące zarówno część naziemną jak i podziemną, która rzeczywiście robi wrażenie.

Opracowanie: J. Filimonow, na podstawie:
*Plan Odnowy Miejscowości Radiówek, w tym cytowana obszernie „Historia osiedla Radiówek” opracowana przez A.Kulpę-Fryt z wykorzystaniem wspomnień mieszkańców Radiówka (pp. Urszuli Łukomskiej, Zygmunta Duczmalewskiego, Jerzego Jędrzejczaka, Henryka Kulpy);
J.Kałuszko, P.Ajdacki „Otwock i okolice”, wyd. II, Pruszków 2006;
K. Oktabiński, „Wiązowna 1597-1997. Kartki z dziejów parafii i gminy”, Bydgoszcz 1998;
„600 lat Wiązowny 1414-2014″, materiały z sesji popularnonaukowej w Zespole Szkolno-Gimnazjalnym, pod red. A. Dybkowskiej, Wiązowna 2014;
Archiwalna strona UG w Wiązownie, wiazowna.pl 2007-2014

punkt

 

copyright

 

Share