Lipcowy Świder w Woli Karczewskiej

Świder – prawy dopływ Wisły, w niektórych rejonach zwany Różanką. Długość rzeki wynosi 89 km, z czego kilkanaście kilometrów przepływa przez gminę Wiązowna.

Wola Karczewska, foto: AS
Wola Karczewska, foto: AS

Świder wypływa dwiema strugami ze źródeł na Wysoczyźnie Żelechowskiej. Lewa bierze początek we wsi Ciechomin Włościański, a prawa w pobliżu wsi Róża Podgórna. Ujście rzeki do Wisły znajduje się na wysokości ok. 85 m n.p.m. w Świdrach Wielkich, w granicach Otwocka.

Wola Karczewska, foto: AS
Wola Karczewska, foto: AS

Świder ma stosunkowo dużo dopływów, są to jednak zwykle małe strumyki, których nazw nie znajdziemy na mapach. Do jego głównych dopływów zaliczamy Wiśniówkę, Rydnię (Rudnię, Rudnę), Wodynię (Wodynkę), Piaseczną, Siennicę (Sienniczkę) i najbardziej atrakcyjną krajobrazowo Mienię ze Srebrną zasilająca rzekę w jej dolnym odcinku, w okolicach dawnej wsi Białek (niedaleko Józefowa)

Świder w Woli Karczewskiej, foto: AS, 2009Świder ma dość bystry bieg miejscami porównywany z rzekami podgórskimi. Dodatkowo gdzieniegdzie na dnie, zalegają wymyte przez płynącą wodę polodowcowe głazy, nadając rzece charakter górskiego potoku.

Wola Karczewska, foto: AS
Wola Karczewska, foto: AS

Świder jest rzeką krętą i według miejscowej ludności swą nazwę zawdzięcza licznym zakolom i meandrom, które sprawiają wrażenie jakby nurt świdrował podłoże. W rzeczywistości nazwa rzeki wywodzi się od prasłowiańskiego słowa „świd”, oznaczającego wodę.

Wola Karczewska, foto: AS
Wola Karczewska, foto: AS

Świder ma piaszczyste dno i jest na ogół płytki, choć nie brakuje miejsc głębokich. W dolnym biegu, gdzie przepływa przez wydmy porośnięte lasem sosnowym, jego brzegi są wysokie i podcięte.

Wola Karczewska, foto: AS
Wola Karczewska, foto: AS

41-kilometrowy odcinek Świdra od wsi Dłużew do ujścia do Wisły oraz dolny odcinek Mieni o długości ok. 5 km (od mostu drogowego w Wiązownie do ujścia do Świdra) ze względu na walory przyrodnicze i krajobrazowe został w roku 1978 uznany za rezerwat przyrody.

Wola Karczewska, foto: AS
Wola Karczewska, foto: AS

Rezerwat Świder zajmuje obszar 238 ha i obejmuje koryta obu rzek wraz z pasem brzegowym o szerokości 20m. Rezerwat jest otwarty dla ruchu turystycznego.

Wola Karczewska, foto: AS
Wola Karczewska, foto: AS

Brzegi Świdra porastają olsze, wierzby, sosny, brzozy i różnorodna roślinność wśród której żyją sarny, lisy, kuny, wydry.  W Świdrze żyje wiele gatunków ryb: karaś, brzana, różanka, jelec, jaź, koza, miętus, czy ciernik. W dnie rosną rdestnice, grążele żółte i grzybienie białe.

Wola Karczewska, foto: AS
Wola Karczewska, foto: AS

W Woli Karczewskiej (gm. Wiązowna), znajduje się betonowy jaz spiętrzający wodę Świdra. Jaz został wybudowany w 1998 roku przy dawnym młynie.

Jaz w Woli Karczewskiej, foto: AS, 2011
Jaz w Woli Karczewskiej, foto: AS, 2011

W lipcu 2011 roku miał tu miejsce tragiczny wypadek. Dwóch mężczyzn utonęło a dwie kobiety zostały ranne podczas próby sforsowania jazu na kajakach.

Jaz w Woli Karczewskiej
Jaz w Woli Karczewskiej, foto: AS, 2011

punkt

Ciekawostki:

Dolny odcinek Świdra w l. 1795-1809 był granicą pomiędzy Austrią i Prusami
(od 1807 r. Księstwem Warszawskim)
W okolicy występuje aż 8 gatunków nietoperzy

punkt

Alicja Sękowska, autorka zdjęć zamieszczonych w niniejszej publikacji, tak opisuje rzekę Świder:

Świder – ta malownicza rzeka, wijąca się wśród naturalnego otoczenia zasługuje na podziw. Za każdym razem, gdy nad nią stoję, zaskakuje mnie swoim widokiem i wciąż zadziwia.

Świder jest piękny o każdej porze roku. Woda w nim błyszczy złotem, błękitem, srebrem i zielenią, a nad nią jak mgła, unosi się kojąca cisza.

Liczne ścieżki turystyczne, nieomal tuż nad brzegiem rzeki, zapraszają do spacerów i wycieczek rowerowych.

Jeszcze jest wiele cudownych miejsc w niedalekiej okolicy. Trzeba je koniecznie zobaczyć, by przekonać się, że otaczająca nas przyroda, jest naszą największą wartością.

Opracowanie: © Joanna Filimonow 
na podstawie: J.Kałuszko, P.Ajdacki „Otwock i okolice”, wyd. II, Pruszków 2006.
foto: Alicja Sękowska

copyright