Mienia

Share

Mienia – niewielka rzeka przepływająca przez gminę Wiązowna, o źródłach we wsi Pełczanka na zachód od Kałuszyna i ujściu do rzeki Świder w okolicy dawnej wsi Białek (obecnie Emów). Całkowita długość rzeki to około 40 km.

mienia
Na podstawie mapy: http://wody.hydrologia.net

Największym prawostronnym dopływem Mieni jest rzeka Srebrna o źródłach w północnej części Mińska Mazowieckiego i stanowiąca odbiornik zarówno ścieków oczyszczonych, jak i wód opadowych z obszaru Mińska Mazowieckiego. Mniejszym dopływem jest Jędrzejnica, mająca swoje źródła we wsi Jędrzejnik (dawniej Andrzejnik) i przepływająca m.in. przez Kąck

Ogólny stan ekologiczny Mieni oceniany jest jako słaby. W kategorii  elementów fizyko-chemicznych, ze względu na podwyższone stężenia BZT, azotu Kiejdahla oraz fosforanów, zaliczana jest do klasy II (stan dobry) ale już pod względem biologicznym, z powodu wartości wskaźnika okrzemkowego, rzeka oceniana jest na klasę IV (stan słaby). Jedynie w ocenie hydromorfologicznej, przeprowadzonej przez WIOŚ Warszawa w latach 2010-2012, Mienia uzyskała wynik bardzo dobry. Wody pod presją, wody.hydrologia.net/portfolio_page/rzeki-srebrna-i-mienia/

Ujście Mieni do Świdra, w okolicy dawnej wsi Białek, foto: RS
Ujście Mieni (po lewej stronie) do Świdra, w okolicy dawnej wsi Białek, foto: RS

Nazwa rzeki pochodzi prawdopodobnie od darniowej rudy żelaza znajdującej się w podłożu, która sprawia, że woda „mieni się” metalicznymi błyskami w świetle słonecznym. J.Kałuszko, P.Ajdacki „Otwock i okolice”, wyd. II, Pruszków 2006 Ze względu na morfologię koryta, w przebiegu Mieni można wyróżnić dwa zasadnicze odcinki: górny i dolny. Na odcinku górnym, od źródeł do dawnej osady młynarskiej Golica (obecnie Wiązowna Kościelna), rzeka ma charakter rolniczego rowu melioracyjnego o oczyszczonym korycie.

Mienia na granicy Kącka i Duchnowa; foto: RS
Mienia na granicy Kącka i Duchnowa; foto: RS

Na tym odcinku Mienia jest rzeką raczej płytką i są takie miejsca, gdzie można pokonać ją w bród. W Duchnowie, w okolicach ulicy Nizinnej można dostrzec chyba jedyną kołową przeprawa przez Mienię w naszej gminie. Po śladach widać, że bród jest czynny.

Bród na Mieni, 24.02.2016, foto: RS
Bród na Mieni, 24.02.2016, foto: RS
Mienia, foto AS
Bród na Mieni, 2009, foto AS

Poniżej dawnej osady młynarskiej Golica (obecnie sołectwo Wiązowna Kościelna) zaczyna się najpiękniejszy, przełomowy, dolny odcinek Mieni, w którym ma ona charakter naturalnie meandrującej rzeki nizinnej.

Carte von West Gallizien, Mayer von Heldensfeld, Anton, Oprac. ; Benedicti, Hieronymus. Ryt., 1808, źródło: Centralna Biblioteka Geografii i Ochrony Środowiska
Mienia na mapie z 1808 roku, widoczne dawne miejscowości: Golica oraz Białek (Białki). Carte von West Gallizien, Mayer von Heldensfeld, Anton, Oprac. ; Benedicti, Hieronymus. Ryt., 1808, źródło: Centralna Biblioteka Geografii i Ochrony Środowiska

Ze względu na cenne walory przyrodnicze, od Wiązowny aż do ujścia do Świdra, od 1989 roku, na odcinku ok. 5 km, rzeka jest objęta ochroną i stanowi część rezerwatu przyrody „Świder. W okolicach Emowa głębokość dolinki wyżłobionej w piaszczystym podłożu sięga 3-5 m.

Mienia, Emów, foto: AS
Mienia, Emów, foto: AS

Mienia to rzeka nizinna o tzw. reżimie śnieżnym, co oznacza zwiększoną ilość wody wiosną z powodu topniejących śniegów. Jeśli śniegu jest dużo i nastąpi gwałtowne ocieplenie to wówczas na obszarze, gdzie Mienia płynie płytkim korytem dochodzi do lokalnych podtopień. Woda rozlewa się wówczas po okolicznych łąkach i polach.

Mienia
Mienia w dniu 23 marca 2005 roku. Widok z mostu na drodze z Duchnowa do Kącka, foto: RS

Mienia szczególnie urokliwa jest latem oraz jesienią.

foto: RK
Mienia w Wiązownie, czerwiec 2016, foto: RK
Mienia, 2007, foto: RS
Mienia, 2007, foto: RS

Przepływająca przez Wiązownę rzeka Mienia pełniła kiedyś wiele istotnych funkcji, była m.in. wodopojem dla zwierząt, nawadniała okoliczne łąki, wprawiała w ruch koła młyńskie. Jej wody, prowadzone kanałami, były istotnym elementem dekoracyjnym parku Lubomirskich w Wiązownie.

Pokolorowana mapa Wiązowny (WIG) z 1931 roku.
Pokolorowana mapa Wiązowny (WIG) z 1931 roku.Obecnie z uwagi na suche lata i bezśnieżne zimy, większość zaznaczonych kanałów (poza Boryszewskim) jest całkowicie sucha.

Zapora na Mieni (tzw. Stawidła) kierowała wodę do tzw. kanału młyńskiego, gdzie znajdował się młyn wodny. Po powodzi w 1935 roku, zapora uległa zniszczeniu, a młyn przestał pracować.

Stawidła, lata 20-te
Stawidła, lata 20-te XXw,. fot. arch.
Stawidła, 19.01.2015
Pozostałości po zaporze na Mieni. 19.01.2015, foto: RS

Opracowanie: © Joanna Filimonow,
Zdjęcia:Alicja Sękowska (AS), Ryszard Szczęsny (RS), Robert Koziarski (RK)

Pokrewne hasła

Share