Historia Szkoły Podstawowej w Gliniance

foto: RS
foto: RS

Szkoła Podstawowa im. Wincentego Witosa, mieszcząca się przy ul. Napoleońskiej 1 w Gliniance, może się poszczycić ponad 80-letnią ciekawą historią, bardzo dobrze udokumentowaną dzięki zachowanemu szkolnemu archiwum i wspomnieniom ludzi, którzy działali na jej na rzecz. Przez wiele lat znakiem rozpoznawczym placówki w Gliniance był stary samolot odrzutowy typu MiG-21PF, autentyczna maszyna o numerze bocznym 1608, która pojawiła się przed szkolnym budynkiem w latach 90-tych XX w., przekazana i przetransportowana przez bazę lotniczą w Mińsku Mazowieckim po wycofaniu jej z lotów. Kilka lat temu ze szkołą skontaktował się pilot, który latał tym samolotem w czynnej służbie. Na jego koszt samolot został przetransportowany do jednego z muzeów w Polsce.

Przed szkołą w Gliniance. 10.04.2006, foto: RS
Przed szkołą w Gliniance; 10.04.2006, foto: RS

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości szkoła w Gliniance funkcjonowała w prywatnych pomieszczeniach wynajmowanych przez mieszkańców wsi. W 1924 roku, w budynku przylegającym do remizy strażackiej obok kuźni zorganizowano czteroklasową Publiczną Szkołę Powszechną. Warunki do nauki były bardzo trudne. W szkole pracowały trzy nauczycielki: Adela Danis, Jadwiga Sidorow i Bronisława Czyż. Z zachowanych dokumentów wynika, że liczba uczniów uczęszczających do szkoły powszechnej w Gliniance z roku na rok wzrastała:.

1925/1926 – 157 uczniów
1929/1930 – 186 uczniów
1931/1932 – 251 uczniów

Decyzję o budowie nowej szkoły podjęto już w 1919 roku, ale z powodu braku funduszy, dopiero piętnaście lat później rozpoczęto wykup gruntów pod jej budowę (1934). Szkołę budowano w dużej mierze w czynie społecznym, a jednym z głównych inicjatorów powstania nowej placówki był jej późniejszy kierownik – Franciszek Czyż.

fot. arch. szkoły
Budowa szkoły, lata 30-te XX w. fot. arch. SP w Gliniance.

Pierwsi uczniowie rozpoczęli naukę w jeszcze niedokończonym budynku już w 1935 roku. Trzy lata później wybudowano drugie piętro i oficjalnie zakończono budowę szkoły w Gliniance. (1938).

Po wybuchu II wojny światowej, tak jak w wielu placówkach oświatowych w całej Polsce, w glinieckiej szkole zorganizowano szpital polowy (1939).

Po kilku miesiącach w szkole wznowiono działalność edukacyjną, ale w znacznie okrojonym zakresie, m.in. nie wolno było nauczać historii czy geografii*. (1940) Działalność siedmioklasowej szkoły powszechnej w okresie okupacji została dobrze udokumentowana w archiwum szkoły. Zachowały się m.in. arkusze ocen w języku niemieckim. W programie nauczania znalazły się takie przedmioty jak język polski, religia, przyroda, arytmetyka z geometrią, rysunki, zajęcia praktyczne i ćwiczenia cielesne, a w niektórych klasach także roboty kobiece. Zakazane przedmioty wróciły do programu dopiero po wojnie, w roku szkolnym 1944/1945. Do szkoły uczęszczało wówczas ponad 300 uczniów (1945)

Dwupiętrowy budynek z czerwonej cegły nie posiadał sali gimnastycznej. Podłogi były drewniane i niemalowane, stropy drewniane a w salach lekcyjnych znajdowały się piece kaflowe, w których palono węglem i drewnem. Dzieci siedziały w drewnianych ławkach, a do pisania używały stalówek i atramentu z kałamarza, który umieszczony był w specjalnym otworze w ławce. Uczniowie obowiązkowo zakładali czarne i granatowe fartuszki a swoje przybory nosili w lnianych woreczkach. Najubożsi otrzymywali wsparcie od Gminy w postaci mleka i chleba pytlowego.

Kierownikami szkoły w okresie powojennym byli Kazimierz Wierzbicki  (1945-1950) oraz Władysław Kulesza (1950-1964), następnie Bolesław Wojciechowski (1964-1972) i przez rok Edward Chwesiuk (1972-1973).

W 1973 na stanowisko dyrektora szkoły w Gliniance została powołana wieloletnia nauczycielka tej placówki – Regina Milewska. Za jej sprawą szkoła stała się istnym centrum kulturalnym, miejscem gdzie odbywały się spotkania mieszkańców, prelekcje, próby zespołu Koła Gospodyń Wiejskich „Wawrzynioki”. W tym czasie rozpoczęto również starania o rozbudowę budynku szkolnego.

Wychowawca: Marianna Woźnica, źródło: Kronika szkolna ZSG w Wiązownie
(Koniec lat 70-tych?) Wychowawca: Marianna Woźnica, źródło: Kronika szkolna ZSG w Wiązownie

Po przejściu Reginy Milewskiej na emeryturę, w 1983 roku funkcję dyrektora przez rok pełniła Wanda Witkowska. Rozpoczęto remont szkoły, w tym m.in. wymianę instalacji elektrycznej. Rok później dyrektorem została Zofia Fic (1984-1995)

W latach 1985-1988 trwała rozbudowa szkoły. Dobudowano nowe skrzydło, w którym znalazły się szatnie, kotłownia, nowe sale lekcyjne i sala gimnastyczna. Na parterze urządzono sanitariaty. Zlikwidowano piece kaflowe i uruchomiono piec centralnego ogrzewania. W ramach prac budowlanych powstał także oddzielny budynek przeznaczony na działalność artystyczną. To tutaj pod kierownictwem Romana Zdunika, artysty plastyka i jednocześnie nauczyciela szkoły w Gliniance, działała Dziecięca Galeria „Art.”, miejsce autentycznej twórczości dziecięcej.

25 listopada 1988 roku szkoła otrzymała imię Wincentego Witosa oraz sztandar, wykonany według projektu Romana Zdunika i poświęcony dwa lata później przez księdza Krzysztofa Krzesińskiego, ówczesnego wikariusza a później proboszcza parafii w Gliniance. Wybór Wincentego Witosa na patrona szkoły nie był przypadkowy. Jak czytamy na stronie internetowej glinieckiej placówki zadecydowała osobowość tej znanej postaci, m.in.„chłopski upór, ambitne przedsięwzięcia oraz śmiałe działania”.

W 1995 roku dyrektorem szkoły została Wanda Witkowska. 26 września 1995 roku przy szkole powstał Uczniowski Klub Sportowy „Smoki” a rok później otwarto mini stadion lekkoatletyczny (1996). Od tego czasu przy szkole w Gliniance organizowane są różne imprezy sportowe. Pierwsza z nich, „Mini Atlanta 96” odbyła się 21 września 1996 roku i wzięło w niej udział 120 młodych lekkoatletów z 6 UKS-ów. W kolejnych latach organizowane były m.in. Kierunek Sydney” (1997), „Sydney 2000” (1998) oraz „Czwartki Lekkoatletyczne”, które już na stałe weszły do terminarza imprez sportowych dla dzieci i młodzieży odbywających się w gminie Wiązowna.

W latach 1999-2006, w budynku przy Napoleońskiej 1 w Gliniance, funkcjonowały dwie szkoły: podstawówka i gimnazjum.

W 2002 roku dokonano termoizolacji obiektu, wymieniono okna, budynek otrzymał nową elewację. Wcześniej zmieniono typ centralnego ogrzewania na olejowe.

foto: AS
foto: AS

Jesienią 2008 roku rozpoczęto prace przy budowie boiska wielofunkcyjnego z syntetyczną nawierzchnią.

30.04.2009 Trwają prace przy budowie boiska w Gliniance, foto: RS

1 września 2009 roku uroczyście otwarto nowe boisko wielofunkcyjne.

Uroczyste otwarcie boiska sportowego w Gliniance – fotorelacja

*Tych przedmiotów nauczano na tajnych lekcjach, prowadzonych codziennie w różnych domach, na różnych godzinach, aby nie wzbudzić podejrzeń Niemców

Opracowanie: © Joanna Filimonow/Wiazowna.info.pl
na podstawie informacji zawartych na stronie internetowej Szkoły Podstawowej im. W. Witosa w Gliniance.