Maria Rodziewiczówna (1863-1944), polska pisarka, kupiła część ziemi w Zagórzu od Kazimiery Chrzanowskiej i oczarowana urokiem miejsca pobudowała dworek „Wyraj”.

Dworek od frontu poprzedza portyk, natomiast niezwykle ciekawie prezentuje się fasada od strony ogrodu z tarasem, nad którym góruje malowniczo wykrojony szczyt.
(Jakub Jagiełło, Ewa Perlińska / ciekawe-miejsca.net)

foto: A. Sękowska

Po zakończeniu budowy, Maria Rodziewiczówna mieszkała w Zagórzu przez kilka miesięcy. W tym czasie napisała tu m.in. powieść „Lato Leśnych Ludzi”.
Pobyt w dworku „Wyraj”, zakłócił napad rabunkowy, jakiego dokonano na mieszkanie pisarki w Warszawie i jednocześnie na nią samą w Zagórzu w maju 1919 roku.
Po brutalnej napaści, w której pisarka została postrzelona, Maria Rodziewiczówna z urazem psychicznym opuściła dworek „Wyraj”, przyjeżdżając w okolice Wiązowny tylko sporadycznie a do samego dworku nigdy już nie wróciła.

foto: R. Szczęsny

W latach 1921-1938 majątek w Zagórzu popadał w ruinę. Brakowało stałego właściciela i zarówno obiekty jak i okalająca je przyroda ulegały powolnej dewastacji.
Na szczęście w 1939 roku, terenami w Zagórzu zainteresowało się Koło Przyjaciół Instytutu Higieny Psychicznej, z zamiarem pobudowania Sanatorium dla Chorych z Nerwicami i Reakcjami Nerwicowymi.

foto: A. Sękowska

Dzisiaj dworek „Wyraj” jest wizytówką Mazowieckiego Centrum Neuropsychiatrii i Rehabilitacji dla Dzieci i Młodzieży.
Budynek został pieczołowicie odrestaurowany. Mieści się w nim obecnie dyrekcja Mazowieckiego Centrum Neuropsychiatrii i Rehabilitacji dla Dzieci i Młodzieży.

•