Wieś Góraszka powstała w XVI w. jako Horoszka, a nazwa określała położenie ponad doliną Mieni. Założycielami wsi byli Radzimińscy herbu Brodzic. Góraszka razem z Wiązowną, Boryszewem i Płachtą stanowiła własność Wojciecha Radzymińskiego i wchodziła w skład parafii Wiązowna i dóbr wiązowskich.

Pod koniec XVI wieku we wsi znajdowały się dwa młyny wodne nad Mienią, która wówczas przepływała pod samą wsią*.

 

KLIKNIJ, ŻEBY POWIĘKSZYĆ

II połowa XVI w., wg Atlasu Historycznego Polski, pod red. W. Pałuckiego, Warszawa 1973*

W drugiej połowie XVII wieku przez Mazowsze przetoczyła się fala grabieży, mordów i ogromnych zniszczeń, związanych najpierw z najazdem Szwedów, na czele z Karolem Gustawem a następnie z wkroczeniem wojsk księcia Jerzego II Rakoczego. Zniszczone wojnami dobra wiązowskie, w skład których wchodziła Góraszka (d. Góraska) zostały w 1659 roku puszczone w zastaw przez ówczesną właścicielkę Katarzynę z Bnińskich Rozdrażewską – wojewodzinę inowrocławską, Janu Kazimierzowi Krasińskiemu, podskarbiemu koronnemu.

W XVIII wieku, Góraszka, wchodząca w skład majątku wiązowskiego, należała do Marii z Lubomirskich Radziwiłłowej. Wiosną 1809 roku przejeżdżał tędy ks. Józef Poniatowski do swojej kwatery w Wiązownie.

Na przełomie XIX i XX w. w Góraszce istniał folwark Majdanek, należący do majątku Zamajdan Olszyny.

Przez Góraszkę przebiegała linia fortyfikacji obronnych tzw. ‘Brückenkopf Warschau‘ – czyli Przedmoście Warszawa, założonych w latach 1915-1916 przez Niemców. Linia umocnień w okolicach Góraszki biegła następująco:

Nowa Wieś – dalej na wschód poprzez tereny dzisiejszego Józefowa – do mostu kolejowego – prawym brzegiem Świdra i Mieni – do wsi Emów i Wiązowna – na zachód od Wiązowny – skręcała na północ – i grzbietami wydmowych wzgórz dochodziła przez Góraszkę, Zagórze, Starą Miłosną, Zieloną do wschodniego skraju Rembertowa.

Umocnienia były wykorzystane przez Polaków w 1920 roku, podczas wojny z bolszewikami. Góraszka znalazła się wówczas bezpośrednio na linii frontu.

W latach 1940-41, Niemcy, wykorzystując wydmowy charakter okolic Wiązowny i naturalne ukształtowanie terenu, pozwalające na doskonałe wkomponowanie schronów ponownie przystąpili do budowy umocnień.

Do dzisiaj zachował się zespół trzech schronów w okolicach lotniska w Góraszce, składający się z obiektu z okresu I wojny światowej i dwóch schronów z lat 1940-41; Regelbau 120a (schron obserwacyjny, bliźniaczy do schronu na Dąbrowieckiej Górze) oraz Regelbau 501 (jedyny na Przedmościu Warszawa, niemiecki schron bierny, przeznaczony jako schronienie dla drużyny piechoty).

W pierwszych dniach sierpnia 1944 r. na wydmach na zachód od wsi miały miejsce walki radzieckiej 2 Armii Pancernej z niemiecką 41 Brygadą Art.Ppanc. i 86 Pułkiem Art. Rakietowej.

W 1946 roku, na gruntach folwarcznych, powstał PGR a w 1958roku Spółdzielnia Produkcyjna „Flora”, która na 72 ha (w tym 0,5 ha szklarni) zajmowała się szkółkarstwem, sadownictwem, uprawą własnych warzyw, hodowlą kwiatów i produkcją pulpy owocowej.

Góraszka, foto: A.SękowskaOd 1996 roku, na początku czerwca, na terenie prywatnego lotniska w Góraszce odbywają się „Międzynarodowe Pikniki Lotnicze„, przyciągające tysiące widzów.

 

Opracowanie: J.Filimonow

na podstawie:

*Kałuszko J., Ajdacki P., „Otwock i okolice”, wyd. II, Pruszków 2006.

praca zbior. pod red. K. Oktabińskiego, „Wiązowna 1597-1997. Kartki z dziejów parafii i gminy”, Bydgoszcz 1997

foto: Alicja Sękowska