Duchnów był w średniowieczu dużą wsią rycerską.
W XV wieku należał do rodu Kazubów z Warszawy, a XVI wieku przeszedł w ręce Jeżowskich h. Prus.
Majątek Duchnowski podlegał wówczas parafii w Długiej Kościelnej. W 1661 roku w Duchnowie było 14 domów mieszkalnych a mieszkańcy oddawali dziesięcinę proboszczowi w Stanisławowie.

Pod koniec XVII wieku wieś była administrowana przez Jana Dąbrowskiego i stanowiła własność Boguchwała Grabowskiego. W 1673 roku w Duchnowie mieszkało 58 osób.

W XVIII wieku Duchnów należał do ks. Marii z Lubomirskich Radziwiłłowej i jeszcze pod koniec XVIII w. za czasów Jana Alojzego Potockiego, spadkobiercy księżnej wchodził w skład tzw. dóbr wiązowskich, które obejmowały następujące miejscowości z młynami, austeriami, folwarkami i przysiółkami: Wiązownę osiedle i folwark, Boryszew, Góraszkę, Rudę, Białek, Golicę, Płachtę, Duchnów, Mlądz, Wólkę Mlądzką, Villę Wielkolas, Dziechciniec, Konik i Rycie.

W 1808 roku Duchnów miał ludną wieś z dworem. We wsi wraz z przysiółkami mieszkało 221 osób i były 33 gospodarstwa.

Okołu roku 1817 nastąpił podział dóbr wiązowskich na część zachodnią – wiązowską i wschodnią – duchnowską.

Obszar zachodni,wiązowski był znacznie większy i obejmował 349 włók, 25 mórg i 84 pręty. Obszar wschodni, duchnowski był dopiero kolonizowany. Część zachodnią nabył Michał Rydecki a część wschodnia pozostała w rękach barona Adolfa Maltzahna.

Po 1818 roku część wschodnia znacznie się rozwinęła. Początkowo tworzyły ją wioski: młynarska Golica, Konik, Duchnów, Villa Wielkolas, Dziechciniec. Po wykarczowaniu lasów utworzono nowe wsie: Pęclin, Malcanów, Żanęcin, młynarską Rudę (Duchnowską), austerię Olszową i w 1885 roku osadę Konik Nowy.

W 1827 roku Duchnów miał 30 chałup z 217 mieszkańcami. Dodatkowo w leżącej opodal, dziś nie istniejącej wiosce Duchnowska Wola było 12 gospodarstw z 112 mieszkańcami.

„Na początku XIX wieku na południe od traktu brzeskiego, pośród podmokłych łąk w szerokiej i płytkiej dolinie Mieni w Duchnowie stał duży dwór a jego pola nazywane Dziadówki, Pieńki, Szyja i Las Piskorz sięgały od folwarku do wsi: Górki, Poręby i Gliniankę na południowym-wschodzie; na południu dotykały rzeki Świder. Osady młynarskie: Golica Rudka, wsie: Dziechciniec i Piaski także należały do duchnowskiego dworu. Majątek ten od zachodu sąsiadował z dobrami wiązowskimi. Od stawu w Duchnowie do Rudki biegł gościniec zwany „Trytwą”. Dowożono nim z gorzelni dworską gorzałkę i inne trunki do przydrożnych karczem. W okolicach Pęclina i Malcanowa rozciągały się rozległe lasy dębowo-sosnowe. Ówczesny dziedzic, Józef baron de Maltzahn zainteresował się ich wyrębem. W tym celu sprowadził kolonistów z Maklenburgii. Ruszyła praca przy wyrębie. Część drewna używano na materiał budowlany a z reszty wyrabiano węgiel drzewny i wywożono do Warszawy. Po wykarczowaniu lasu, baron przydzielił im te tereny pod uprawę. Ich głównym zajęciem, obok uprawy ziemi, była nadal produkcja węgla drzewnego i pozyskiwanie z okolicznych zasobów leśnych produktów żywicznych” – opowiadał Marian Pietrzyk *

Pod koniec XIX wieku w skład dóbr duchnowskich wchodziły: folwark Duchnów, osada młynarska Golica, osada Konik, austeria Olszowa oraz wsie: Duchnów, Konik, Dziechciniec, Golica, Pęclin, Wielgolas, Żanęcin i Malcanów. Grunty orne i ogrody miały 621 mórg, łąki – 249 mórg, pastwiska – 6, las 410, nieużytki i place 41 mórg. W folwarku Duchnów było 5 murowanych i 25 drewnianych domów. Działał tartak i olejarnia. Sama wieś Duchnów miała wówczas 41 domów i 61 mórg gruntu.

W 1921 roku Duchnów miał 76 domów mieszkalnych i 497 mieszkańców.
Majątek ziemski Duchnów przestał istnieć po sprzedaży cząstkowej w latach 1921-1923.

W latach międzywojennych w Duchnowie funkcjonowała herbaciarnia A.Wronki, sklep spożywczy K. Wizera, skład wyrobów tytoniowych Ch. Wizera, piekarnia I. Gryszpana, kuźnia W. Skolimowskiego.

W 1934 roku w Duchnowie powstało koło młodzieży wiejskiej „Siew”, które działało też w Brzezinach i Wielgolesie. Jego aktywną działaczką była m.in. Maria Janina Olbrychska. Jej mąż Roman Julian Olbrychski, dziennikarz, ekonomista, oficer WP był równie zaangażowanym ludowcem. W czasie II wojny światowej był żołnierzem Batalionów Chłopskich i należał do tajnej organizacji „Racławice”.

31.07.1944 doszło do znacznych zniszczeń w Duchnowie, na skutek uderzenia radzieckiego 8 korpusu 2 Armii Pancernej Gwardii na pozycje niemieckie. Cześć domów drewnianych spłonęła. Szczęśliwie ocalała murowana, przydrożna kapliczka, ufundowana przez pp. Zielińskich.

Po wojnie wieś zelektryfikowano, utwardzono ciągi komunikacyjne.

Dzięki Romanowi Olbrychskiemu, założycielowi Społecznego Komitetu Gazyfikacji Wsi Boryszew i Duchnów, doprowadzono sieć gazową do pobliskich wiosek. W ciągu 10 lat działalności Komitetu, gaz dotarł do 87 % zabudowań chłopskich.
Działania Romana Olbrychskiego (stryja słynnego aktora Daniela) wsparli mieszkańcy. W centrum wsi do dziś stoi „Dom Ludowy”, który od 1940 roku mieści filię Biblioteki Gminnej. Pierwsze książki do biblioteki ofiarowali sami mieszkańcy.

W wrześniu 2008 roku została uruchomiona do Duchnowa linia autobusowa nr 730, która połączyła komunikacyjnie mieszkańców tej miejscowości ze stolicą.

W części wsi, zwanej Góry Warszawskie zachowały się stodoły kryte strzechą (nr 111, 91a), spichlerzyk kryty strzechą nr 87, domy drewniane.

foto © Alicja Sękowska

Opracowanie: J. Filimonow
Na podstawie:
*Krzysztof Oktabiński „Nad Mienią i Świdrem”, Otwock 2004, cz 1.
Kałuszko J., Ajdacki P., „Otwock i okolice”, wyd. II, Pruszków 2006.

•