Czerwonym szlakiem na Biały Ług

Niedaleko Zagórza i Góraszki, na zachód od granic gminy Wiązowna, pośród lasów Mazowieckiego Parku Krajobrazowego, znajdują się bardzo ciekawe przyrodniczo mokradła, do których możemy dotrzeć pieszymi szlakami turystycznymi znakowanymi przez PTTK. Na uroczysko Biały Ług dojdziemy z Wiązowny kierując się znakami niebieskimi lub czerwonymi. Wybierając szlak czerwony, wycieczkę możemy rozpocząć w centrum Wiązowny. Znaki prowadzą ulicą Lubelską a następnie Dworkową.

foto: JF
ulica Dworkowa, w tle widoczna ulica Podkowy. foto: JF

Po przekroczeniu ruchliwej Szosy Lubelskiej znajdziemy się na ul. Podkowy, która prowadzi przez Aleksandrów do Falenicy. Szlak czerwony pieszy, którym będziemy się poruszać jest  częścią tzw. Warszawskiej Obwodnicy Turystycznej (Zalesie Górne PKP – Rembertów PKP) a nasz spacer będzie prowadził przez wydmy i torfowiska.

na podstawie mapy: wiazowna.e-mapa.net
na podstawie mapy: wiazowna.e-mapa.net

Przy szlaku, tuż za ul. Podkowy, schron obserwatora artylerii Regelbau 120a z 1941 roku, z kopułą pancerną i kazamatą flankującą dla jednego karabinu maszynowego. Jeden z najcięższych obiektów wybudowanych przez Niemców na Przedmościu Warszawskim. W okolicy także schron bierny Regelbau 501 z 1941 roku oraz schron obserwatora artylerii z lat 1915-1918. (na mapie powyżej – czarne kółko z otoczką)

foto: RK
Schron obserwatora artylerii Regelbau 120a z 1941 roku, foto: RK

Idąc dalej borami sosnowymi porastającymi okoliczne wydmy, po ok. 4 km od centrum Wiązowny, dojdziemy do Białego Ługu, wysokiego torfowiska, które powstało w bezodpływowym zagłębieniu między wydmami i przez większą część roku jest pokryte wodą.

foto: RK
foto: RK

Staropolska nazwa „ług” oznaczała bagno, mokradło. Określenie „biały” jest z kolei związane z częstymi mgłami, kwitnącą wełnianką oraz rosnącymi tutaj brzozami.

foto: RS
foto: RS
foto: RS
foto: RS

Biały Ług, tak jak inne wysokie torfowiska, tworzony jest przede wszystkim przez torfowce należące do klasy mchów, które rosnąc między wydmami (w bezodpływowych zagłębieniach) zatrzymują w swoich martwych, wodonośnych komórkach bardzo duże ilości wody opadowej. Z powodu słabego ruchu wód, miejsce jest dość ubogie w substancje odżywcze i mocno kwaśne. Rosną tu przede wszystkim turzyce, wełnianka a także rośliny wrzosowate, w tym bagno zwyczajne, określane także mianem dzikiego rozmarynu – roślina objęta ochroną (od 2014 – częściową).  W okolicy Białego Ługu możemy wrócić do Wiązowny szlakiem niebieskim, kierując się na południe.

Pomnik żołnierzy 1863, 1920, 1939,Możemy też dalej kontynuować wędrówkę zgodnie ze znakami czerwonymi i po ok. 1 km trafimy na krzyż poświęcony żołnierzom polskim 1863,1920 i 1939 roku. Pomnik postawiony został prawdopodobnie na mogile powstańców styczniowych. Idąc dalej krętymi ścieżkami przez wydmy i na pograniczu wydm i torfowisk dojdziemy do węzła „Pod Zagórzem”, gdzie krzyżuje się szlak czerwony z żółtym. Szlak czerwony poprowadzi nas skrajem osiedla Zbójna Góra do uroczyska Zielony Ług i dalej do Międzylesia (Centrum Zdrowia Dziecka). Z kolei idąc szlakiem żółtym na północ, miniemy Zagórze, obejdziemy Macierowskie Góry i finalnie dojdziemy do stacji PKP Międzylesie. Wybierając szlak żółty w kierunku południowym, dojdziemy do Góry Lotników i Pomnika Lotników Alianckich oraz do Józefowa.

na podstawie mapy: wiazowna.e-mapa.net
na podstawie mapy: wiazowna.e-mapa.net
Foto: RK
Foto: RK

Opracowanie: © Joanna Filimonow,
Zdjęcia:Joanna Filimonow (JF)
Ryszard Szczęsny (RS)

Robert Koziarski/sekcja fotograficzna Gminnego Ośrodka Kultury w Wiązownie (RK),