Wiązowna

Share

Nazwa wsi pochodzi  od gatunku drzew – wiązów. 
W 1414 roku zanotowano „Wyanzowno”, a w 1580 roku „Wiezowno”, co oznaczało miejsce, w którym rosną wiązy.

Wiązowskie perełki
Foto: © Ryszard Szczęsny

Pierwszy, drewniany kościół w Wiązownie, zbudowany w 1580 roku uległ zniszczeniu na skutek wylewów przepływającej w pobliżu rzeczki Mieni i podmywania fundamentów. Kościół był zlokalizowany po prawej stronie alei głównej istniejącego do dziś cmentarza. Budowa nowego, murowanego kościoła, zachowanego do dziś, rozpoczęła się w 1794 roku. Legenda głosi, że woły ciągnące wozy z materiałami do budowy kościoła, stanęły w miejscu i za nic nie chciały ruszyć się dalej. Potraktowano to jako znak i w tym miejscu postawiono kościół.

Kościół w Wiązownie

Wieś Wiązowna jest o wiele starsza od Otwocka. Siedliska i wille koło stacji Otwock zaczęto budować na gruntach wiązowskich. Pierwsze wille dzisiejszego Otwocka wybudowano przed 1895 r. i nazywano je ‚Willami Wiązowskimi’

Barokowy pałac, wiejska rezydencja Lubomirskich pełnił w XVIII wieku ważną rolę „letniego salonu” dla ludzi sztuki i nauki. Gościli w nim m.in.: Stanisław Konarski, Adam Krasiński, poetka Elżbieta Drużbacka czy francuski pisarz Bernardin de Saint Pierre. W przewodnikach, często wspominany jest romans francuskiego pisarza z Marią Radziwiłłową, właścicielką pałacu. Pisarz z Francji jeszcze po wielu latach nie mógł zapomnieć o księżnej Marii. Stała się ona pierwowzorem bohaterki głośnej powieści pisarza, pt. „Paweł i Wirginia”. Opisywane w powieści cuda przyrody to park wiązowski, rzeka Świder, czy dolina rzeki Mieni.

Pałac w Wiązownie, prawdopodobnie lata 50-te ubiegłego stulecia, ze zbiorów Pawła Ajdackiego
Pałac w Wiązownie, prawdopodobnie lata 50-te ubiegłego stulecia, ze zbiorów Pawła Ajdackiego

Po III rozbiorze Polski Wiązowna trafiła do Cesarstwa Austriackiego i dała nazwę jednemu z 15-tu powiatów Kreis Wiazowna.

Podział administracyjny Zachodniej Galicji
Podział administracyjny Zachodniej Galicji, West-Galizien, 1803

W 1809 roku w Wiązownie stacjonował ze swoim sztabem książę Józef Poniatowski. Kierował stąd działaniami wojennymi i tu wydał odezwę do Polaków zamieszkałych w Galicji. Odezwa została publicznie odczytana właśnie w Wiązownie.

Do 1930 istniała Wiązowna Kościelna i Wiązowna Żydowska. Potem Kościelna i Gminna…

Po uwłaszczeniu Wiązowna stała się letniskiem warszawskich przemysłowców, Szlenkierów, Neumanów i Chrzanowskich. W zespole pałacowo-parkowym gościli i odpoczywali m.in. Jan Kiepura, Jadwiga Smosarska, Władysław Reymont.

W budynku obecnej restauracji „Mazowsze” mieścił się stary zajazd pocztowy, a później szkoła powszechna.

punkt

Opracowanie: Joanna Filimonow, Wiązowna i okolice…

Share